Kremlj- Arhangelski sabor- hram Svetog Arhistratiga Mihaila
Tokom vekova, sva umetnicka dela, nastala kao proizvod ruskog pravoslavnog duha, predstavljala su svojevrsnu optimisticku poruku buducim ruskim narastajima. Taj duh kao da se prenosio i na strance koji su stvarali u Rusiji, pa i na Aleviza Frijazina- arhitektu, koji je projektovao Arhangelski sabor u Kremlju. Petoglavi sabor je sagradjen uz koriscenje mnogih elemenata renesansnog stila, koji su oplemenjeni tipicno ruskim zlatoglavim kupolama staromoskovskog stila i predstavlja i danas obrazac divne arhitektonske harmonije.
Po predanju, prvi drveni Arhangelski sabor, na mestu danasnjeg, sagradio je 1247.-1248. godine, Mihail Horobrit, brat kneza Aleksandra Nevskog. Njegov rodjak, knez Danilo, rodonacelnik dinastije moskovskih knezova, bio je sahranjen pored juznog zida tog hrama. Njegov sin, veliki Ivan Kalita, sagradio je 1333. godine novi, kameni Arhangelski hram. Moskva je nekoliko puta gorela i hram je bio ostecen, pa 1505. godine Ivan Vasiljevic na temeljima starog hrama, pocinje izgradnju novog. Izgradnju je zavrsio njegov sin Vasilije III- 1509. godine, koji se smatra i glavnim ktitorom hrama. Hram je ikonopisan uglavnom u vreme njegovog sina, velikog cara Ivana Groznog. Ulaz u ovu crkvu je preko zapadnog portala, ukrasenog izbledelim freskama koje prikazuju Hrista i svece, a iznad masovno pokrstavanje ruskog naroda za vreme princa Vladimira. Unutrasnjost je prekrivena freskama iz sredine 17. veka, a na jugozapadnom stubu je prikazan portret velikog ruskog vojskovodje Aleksandra Nevskog.
Arhangelski sabor je kapela sa 46 knezevskih grobnica moskovskih velikih knezeva i careva (od ukupno 54 grobnice u hramu), u kojima se nalaze sarkofazi od belog kamena, a u kojima su sahranjeni svi vladari, pocev od Ivana Kalite (sahranjen 1340. godine), zavrsno sa Ivanom Aleksejevicem, bratom cara Petra Velikog.
Posle prenosa prestonice iz Moskve u Petrograd, u Arhangelskom saboru niko vise nije sahranjen. Od svih moskovskih vladara, van Arhangelskog sabora sahranjeni su jedino Danilo Aleksandrovic (sahranjen u Danilovskom manastiru), Jurij Danilovic, brat Ivana Kalite (sahranjen u Uspenjskom saboru) i Boris Godunov, cije su ostatke izbacili iz hrama u "vreme smutnje" i preneli u Trojicko-Sergijevsku Lavru. Osim velikih knezova i nekoliko udaljnih knezova sahranjeni u Arhangelskom saboru su i Jurij Zvenigorodski, Vasilije Kosi, Jurij Dmitrovski, Vasilije Borovski i Vladimir Hrabri. Godine 1606., u ovaj hram su preneti ostaci Svetog carevica Dimitrija. Svi su sahranjeni ispod poda, jedino je Ivan Grozni sa sinovima sahranjen iznad poda, u oltarskom delu, iza ikonostasa.
Danasnji ikonostas datira iz 1681. godine, ali ozbiljna restauracija i obnova ikonostasa radjena je posle 1812. godine. Napoleonovi vojnici pretvorili su oltarski prostor u pokretnu kuhinju i magacin.
Posle velike restauracije, nepun vek kasnije, hram je ponovo ostecen 1917. godine, a vec 1918. godine je i zatvoren. Posle rusenja Vaznesenjskog manastira u kome su sahranjivane velike kneginje i carice, njihovi ostaci su preneti u podrum Arhangelskog hrama. Hram je 1955. godine proglasen za muzej, a 1970. godine uradjena je spoljna restauracija hrama. Ruska pravoslavna crkva uvrstava 1998. godine u lik svetitelja blagovernog velikog kneza Dimitrija Donskog, a 28. maja 1991. godine, patrijarh Aleksej sluzi prvu Svetu Liturgiju u Arhangelskom hramu posle 1917. godine.
Medju sahranjenim vladarima Moskovske knezevine, nalaze se i mosti trojice svetitelja – svetog blagovernog kneza Dimitrija Donskog, svetog kneza Mihaila Svevolodovica i mosti svetog blagovernog carevica Dimitrija.
Hram ima 4 oltarska dela: glavni je posvecen Arhangelu Mihailu, juzna priprata je posvecena Zacecu svetog Jovana Pretece, severna muceniku Uari, a nad zapadnim ulazom – Pokrovu Presvete Bogorodice. Najvecom svetinjom hrama smatra se ikona "Arhangel Mihailo sa zitijem", koja predstavlja jednu od najstarijih zitijskih ikona u Rusiji. Predanje vezuje dolazak ikone u hram sa kneginjom Evdokijom, udovicom blagovernog kneza Dimitrija Donskog. Posto joj se Arhangel javio u snu, ona je naredila da se ikonopise lik Arhangela u znak secanja na njenog muza. Oko lika Arhangela su manje ikone koje predstavljaju zivot Arhangela Mihaila. Lik Arhangela-vojnika u vojnickoj odezdi i sa macem u ruci, tesko je zaboraviti. Kao cudotvorna se postuje i ikona Presvete Bogorodice "Blagodatno Nebo" (praznuje se 6. marta). Zapisana su brojna cudesna izlecenja posle molitvi pred tom ikonom. U donjem delu unutrasnjih zidova hrama nalazi se tzv "portretna galerija" sa slikama iz zivota velikih moskovskih knezova i udaljnih knezova.
Lik ktitora hrama, velikog kneza Vasilija III, nalazi se na pocasnom mestu – na severozapadnom stubu, koji se nalazi naspram glavnog ulaza u hram.
Jedan lep obicaj, vezan za Arhangelski sabor, trajao je vekovima. Pred vojne pohode i posle pobede u bitkama, moskovski knezevi su dolazili u hram i klanjali se prahu svojih velikih predaka, slaveci hrabrost i junastvo svoje vojske, a kad je Rusija postala carevina, njeni carevi su odmah posle krunisanja dolazili na poklonjenje precima u Arhangelski sabor. Posebno su postovana grobna mesta Vladimira Hrabrog i Dimitrija Donskog.
Ono sto je posebno interesantno za nas Srbe, jeste to da se u ovom jedinstvenom hramu nalaze i ikone Svetog Simeona Mirotocivog, Svetog Save i Svetog kneza Lazara. Te ikone se nalaze u delu koji se odnosi na vladarske prethodnike cara Ivana Groznog.
Deda Ivana Groznog, Ivan III, vencao se sa vizantijskom princezom Zoe i zbog toga se smatra naslednikom vizantijske krune. Ivan IV Grozni je u svojim venama imao i srpske krvi i to i po ocevoj (od Dejanovica, preko sestre Cara Dusana, sto je veza sa svetim Nemanjicima) i po majcinoj liniji (preko poznate srpske plemicke porodice Jaksic).
Prijavite se
Registruj se
FAQ
Pretraga
Unutrasnji radovi su trajali jos 6 godina. Seremetjev je naredio da se pozoriste redizajnira i da se napravi tako da pozoriste, po potrebi, moze da se pretvori u balsku dvoranu. I tako, grof se "igrao", menjao, prepravljao objekat, gotovo do smrti. Veliki radovi zavrseni su 1798. godine. Palata je ostala najveca drvena struktura u Moskvi.
Jedno je od retko ocuvanih poseda. Dvorac i park Kuskovo je jedan od poznatijih spomenika ruske kulture. Danas je to Ruski drzavni muzej keramike, a park na imanju je mesto na kome se Moskovljani cesto rekreiraju.
